Giriş yap

Şifremi unuttum

Anahtar-kelime


Göktürk Anıtları Ve Yazıtları Üzerindeki Çalışmalar

Aşağa gitmek

Göktürk Anıtları Ve Yazıtları Üzerindeki Çalışmalar

Mesaj tarafından nedkos Bir Paz Şub. 15, 2009 12:04 am

Nikolay Gavriloviç
Mileski Spafariy adi ile taninan sarkiyatçi ve elçi, Romen asilli Nicolaie
Milescu (1636-1703) Rus çari Aleksi Mihayloviç'in elçisi olarak Çin Imparatoru
K'ang Hsi'nin sarayina giderken, 1675 yilinin yaz aylarinda, Yenisey nehrinin
kanyonunda, simdilerde pek iyi görünmeyen kaya yazitlarini görüms ve tasvir
etmistir.
Çar Büyük Petro'nun müsaviri olan Milescu'nun bu kesifleri, Semen
Ul'yanoviç Remezov (1642-1720?)'a kaynak olmus, Remezov 1697'de yayimladigi
Sibirya atlasi'nda Spafariy'den ögrendigi bilgileri kullanmis ve Isveçli
bilginlere "Rusya'daki Runik taslar" diyerek Yenisey anitlarini haber vermistir
(bk. "S. U. Remezov", Bolsaya Sovyetskaya Entsiklopediya, XXXVI, 1955, s. 350).

XVIII. yüzyil
Daniel Gottleb Messerchmidt (1685-1735), 1721 ve 1722
yillarinda Philipp Johann von Tabbert-Strahlenberg'le birlikte yukari Yenisey'de
Uybat nehrinin kiyisinda, 1721'de Uybat-III (E 32) ve 1722'de Uybat-I (E 30) ve
bunlardan baska simdi kayip olan E 121 (bk. D. D. Vasilyev, Korpus..., s. 45)
anitlarini bulmustur. Bunlarin yaninda E 76 da Messerschmidt tarafindan
bulunmustur.
Philipp Johann von Tabbert Strahlenberg (1676-1747), 1721 ve
1722 yillarinda, Daniel Gottlieb Messerchmidt ile birlikte, Yenisey'in solunda,
Erba ve Tes nehirlerinin arasindaki kiyalarda Tuba-III (E 37)'ü buldu.

Messerschmidt ile Strahlenberg'in buldugu bu anitlar, 1730'da Stockholm'de
Philipp Johann von Tabbert-Strahlenberg tarafindan Das Nord- und Ostliche Theil
von Europa und Asia adli meshur eserindeki V-A (E 32); V-D (E 76) ve XII.
Levhalarda yayimlandi.
Peter Simonoviç Pallas (1741-1811), 1793 yilinda
yayimladigi "Von einer in Siberien gefundenen unbekannten Steinschrift" (Neue
nördliche Beytrage zur physikalischen und geographischen Erd- und
Völkerbeschreibung, Naturgeschichte und Oekonomie, V, SPb. 1793, s. 237-245)
adli makalesinde Oznaçennaya (E 25) anitini tanitti. Keza Uybat-IV (E 33) ve
Uybat-V (E 34) de 1793'de P. S. Pallas tarafindan bulundu.
XIX. yüzyil

Grigoriy Ivanoviç Spasskiy (1783-1864), 1818'de SPb.'da yayimladigi
"Drevnosti Sibiri (s prilojeniyem al'boma)", (Sibirkiy Vestnik) adli
makalesinde, daha önce Pallas ve Strahlenberg tarafnidan bulunan Yenisey
anitlarinin resimlerini nesretti. Tablo II-5 (E 34), Tablo II-2-3 (E 33); Tablo
III-5 (E 25).
Spasskiy'in bu eseri kont N. P. Rumyantsev'in emri üzerine Rus
Akademisyen F. I. Krug tarafindan Latinceye tercüme edildi: Inscriptiones
Sibiricae: de antiquis quibusdam sculpturis et Inscriptionibus in Siberia
repertis. Scripsit Gregorius Spassk, Petrepoli 1822.
Abel Remusat
(1788-1832), bu Latince tercümenin fransizca özetini Journal des Savants, 1822,
Kasim, s. 595-602'de yapmistir.
Henirich Julius Klaproth (1783-1835) da "Sur
quelques antiquites de la Siberie" (Journal Asiatique, II, 1823) adli
makalesinde ve Memories relatifs a l'Asie (Paris 1824) adli eserinin 157-171.
sahifelerinde konu ile ilgili çesitli degerlendirmelerde bulunmustur.

Matthaias Aleksander Castren (1813-1852), 1847 yilinda Yenisey nehrinin bati
yakasinda Tuba-I (E 35) anitini bulmustur. Yine Castren, daha önce Pallas
tarafindan bulunan Oznaçennaya (E 25) "Küç Köl Totok Bengüsi" ile Uybat-V (E 34)
ü tekrar bulmustur. Çastren, Uybat-VIII (E 132)'den de bahsetmektedir (Bk. M. A.
Castren, Nordische Reisen und Forschungen, SPb. 1856, s. 363).
Minusinsk
bölgesi valisi N. A. Kostrov, 1857 yilinda Abakan'in sol kiyisinda, koybal
bozkirinda Açura (E 26) anitini;
E. F. Korçakov adli Hakas asilli bir köylü
de, 1878'de Abakan'in sag tarafinda Altin Göl'ün kiyisinda altin Köl I-II (E 28;
E 29) anitlarini buldu.
Bunlari arkeolog Aleksandr Vasil'yeviç Adrianov
(1854-1921)'un 1879 yilinda buldugu Kemçik Kaya basi / Kaya uçi (E 25) aniti
takip eder.
N. A. Kostrov, Yenisey nehrinin sol tarafindaki Oya nehri
civarinda Oya (E 27) anitini buldu.
Bu anitlarin bulunmasini Uybat-II (E
31)'yi 1885 yilinda Petr Evdokimoviç Kuznetsov-Krasnoyarskiy'in; Tuba-II (E
36)'yi 1885 yilinda Ivan Timofeyeviç Savenkov'un; Ak-yus (E 38'ü, 1887 yilinda
Ivan Timofeyeviç Savenkov'un; Ak-yüs (E 38)'ü, 1887 yilinda Proskuryakov'un
bulmalari takip eder.
Böylece henüz alfabesi çözülmemis 15 anit ile
yazitlari, ilim aleminde taninmis oluyordu.
Yenisey nehri ve kollari
civarinda birçok eski eserin bulunmasi Minusinsk sehrinde bir müze açilmasina
sebep olmus ve civarda bulunan arkeolojik eserler, Minusinsk N. M. Martiyanov
Müzesine getirildikçe müze zenginlesmeye
baslamistir.

__________________
avatar
nedkos
TVX Tasarım
TVX Tasarım

Erkek Mesaj Sayısı : 52
Yaş : 28
Nerelisin : İSTANBUL
Uyarı Puanı :
12 / 10012 / 100

Kayıt tarihi : 06/10/08

Kullanıcı profilini gör

Sayfa başına dön Aşağa gitmek

Sayfa başına dön


 
Bu forumun müsaadesi var:
Bu forumdaki mesajlara cevap veremezsiniz